Veelgestelde vragen met antwoorden over incident met tankwagen

Maandagavond 11 februari is in Cultureel Centrum Landvast een informatieavond gehouden over de stankoverlast. Hierbij waren zo'n 60 bewoners aanwezig. Burgemeester Jaap Paans, wethouder Arjan Kraijo en deskundigen van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid, GGD, brandweer en Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) gaven een toelichting op het incident en beantwoordden vragen van aanwezigen. Hier vindt u een overzicht met de meest gestelde vragen en bijbehorende antwoorden.

Na de algemene vragen, volgen vragen per onderwerp in uitklapmenu's. Klik of tik op het onderwerp om de onderliggende vragen en antwoorden te lezen.

Staat uw vraag er niet bij, dan kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met ons via telefoonnummer 14 078.

 

Welke stoffen zijn vrijgekomen uit de tankwagen?

 De gemeente wacht de resultaten af van de monsters van de lading uit de tank om met nog grotere zekerheid vast te kunnen stellen dat er geen risico is voor de volksgezondheid.In de tankwagen raakte de stof petrolad oververhit. Dit leidde tot het openen van een veiligheidsklep om de druk af te voeren waardoor dampen vrij kwamen en stankoverlast ontstond. Door de stevige wind verspreidde de geur zich in een brede strook in noordoostelijke richting over Nederland. De stof petrolad ontleed bij verhitting. Hierbij zijn er verschillende soorten mercaptanen ontstaan. Deze mercaptanen kunnen al in zeer lage concentraties stankoverlast geven. Mercaptanen werden vroeger gebruikt om aardgas een geur te geven. De brandweer en het RIVM stelden vast dat op het terrein van het bedrijf deze stoffen in erg lage concentraties zijn vrijgekomen. Buiten het terrein zijn nog lagere concentraties gemeten waarbij geen ernstige of aanhoudende gezondheidsklachten verwacht worden. De mercaptanen wekken door de stank irritaties op en kunnen klachten veroorzaken die van voorbijgaande aard zijn. Zodra u buiten het stankgebied bent, moeten de klachten snel verdwijnen. De klachten die kunnen voorkomen zijn hoofdpijn en misselijkheid. Misselijkheid kan ook leiden tot braken. Indien u een allergie voor geurstoffen heeft kunt u mogelijk een tijdelijke verergering van uw allergische klachten merken. Wij adviseren om bij ernstige klachten contact op te nemen met uw huisartsenpost.

Tot hoever heeft de stankwolk gereikt?

De geurwolk trok richting het noorden over Nederland (richting Duitsland) en trok gedurende de dag weg.

Ik ruik nog steeds stank. Wat kan ik doen?

Indien ventileren/doorspoelen van water niet tot resultaat heeft geleid en u nog steeds stank ervaart, neem dan contact op met de gemeente via telefoonnummer 14078.

 

Vragen over gezondheid
Hoe slecht is de stofuitstoot voor mijn gezondheid?

De brandweer en het RIVM stelden vast dat alleen op het terrein van het bedrijf erg lage concentraties van verschillende soorten mercaptanen zijn vrijgekomen met een gering gezondheidsrisico. Buiten het terrein zijn nog lagere concentraties gemeten waarbij geen ernstige of aanhoudende gezondheidsklachten verwacht worden. De mercaptanen wekken door de stank irritaties op en kunnen klachten veroorzaken, die van voorbijgaande aard zijn. Zodra u buiten het stankgebied bent, moeten de klachten snel verdwijnen. De klachten die kunnen voorkomen zijn hoofdpijn en misselijkheid. Misselijkheid kan ook leiden tot braken. Indien u een allergie voor geurstoffen heeft kunt u mogelijk een tijdelijke verergering van uw allergische klachten merken. Wij adviseren om bij ernstige klachten contact op te nemen met uw huisartsenpost.

Op vrijdag 15 februari werd bekend dat onderzoek door het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid) uitwijst dat de stoffen die vrijkwamen uit de tankauto geen blijvende schade opleveren. De gemeente wacht de resultaten af van de monsters van de lading uit de tank om met nog grotere zekerheid vast te kunnen stellen dat er geen risico is voor de volksgezondheid.

Er wordt gezegd dat alleen hoofdpijn en misselijkheid klachten kunnen zijn. Ik heb echter andere klachten die ik eerder niet had. Hoe kan dat?

Er is geen verband tussen deze stof en andere klachten dan hoofdpijn en misselijkheid. Als de verschijnselen aanhouden of terugkomen, raadpleeg dan uw huisarts.

Mijn kind had een allergische reactie. Kan deze reactie nogmaals voorkomen op het moment dat de stof neerslaat?

Het is de verwachting dat de klachten minder worden, indien nodig kunnen grote oppervlaktes in huis schoon gemaakt worden met water en zeep (of een bleekoplossing).

Waar kan ik terecht met vragen over mijn gezondheid?

Met vragen over uw gezondheid kunt u terecht bij uw huisarts. Hij of zij kan uw klachten beoordelen. Informatie over de gezondheidsrisico's van de vrijgekomen stof Petrolad vindt u in deze vraag- en antwoordlijst. Met aanvullende vragen kunt u terecht bij de GGD Zuid-Holland Zuid: 078 770 85 00.

Kunnen de vrijgekomen stoffen neerslaan op bijvoorbeeld speelplekken?

De Dienst Gezondheid en Jeugd geeft aan dat het niet waarschijnlijk is dat stoffen zijn neergeslagen op de bodem of op andere objecten. Als de geur is verdwenen, zijn er geen sporen van de stoffen meer. De dienst adviseert wel om kinderen na het spelen in speeltuinen en zandbakken hun handen te laten wassen.

 

 

Vragen over communicatie
NL-Alert: hoe kan het zijn dat bepaalde mensen geen NL Alert hebben gehad?

Daarvoor is uitleg nodig van hoe NL-alert werkt. Een NL-alert wordt vanuit de meldkamer van de hulpdiensten verstuurd in een geselecteerd gebied. NL-Alert werkt op basis van cell broadcast. Dit is een techniek om tekstberichten uit te zenden naar mobiele telefoons via de zendmasten van alle providers. De werking hiervan is vergelijkbaar met een radiosignaal. Voor iedere inzet van NL-Alert worden alle zendmasten gebruikt die dekking bieden in het geselecteerde uitzendgebied. Deze kunnen echter ook buiten het uitzendgebied zenden. Er zijn in Nederland een groot aantal providers, die soms ook meerdere mobiele netwerken exploiteren. De opbouw en inrichting van mobiele netwerken varieert per mobiele aanbieder en netwerk. Het kan daardoor voorkomen dat bij meerdere telefoons op eenzelfde locatie de ene telefoon een NL-alert wel ontvangt en een andere telefoon niet en dat het bericht op sommige telefoons vaker is afgeleverd.

Kan het zijn dat ik een NL-Alert later heb ontvangen?

We krijgen ook berichten dat mensen berichten later hebben ontvangen. Er kunnen meerdere redenen zijn waarom u het bericht later hebt ontvangen. Bijvoorbeeld omdat uw toestel tijdelijk uit stond, uw toestel actief in gebruik was om bijvoorbeeld via internet een video te kijken of een app te downloaden, u in gesprek was of u tijdelijk geen bereik had. Daarnaast kan er enige tijd zitten tussen het uitzenden en het doorsturen van het bericht door de providers naar de mobiele zendmasten.

Er zat veel tijd tussen de verschillende NL Alerts, hoe kan dat?

Helaas heeft de veiligheidsregio tussen 8.45 uur en 11.15 uur last gehad van een technische storing. Dat had tot gevolg dat er veel tijd zat tussen de berichtgeving op de website van de veiligheidsregio en de berichtgeving via Twitter. Daardoor verkeerden de medewerkers in de veronderstelling dat er berichten waren verspreid via Twitter en de website, maar die bleken achteraf niet zichtbaar.

Zou NL-Alert niet maandelijks getest moeten worden?

NL-Alert wordt twee keer per jaar getest.  Dit is besloten door de landelijke overheid omdat anders de kans bestaat dat mensen bij vaker testen niet meer aangesloten willen zijn.

Is er afstemming geweest met de voetbalvereniging over het wel of niet afzeggen van de wedstrijden?

Ja, er is afstemming geweest met de voorzitters. De overweging om af te zeggen lag bij de clubs. Wedstrijden zijn afgelast, vooral om de onprettige geur en niet om gezondheidsrisico’s.

Ik heb melding gedaan maar ben niet teruggebeld.

Dat is niet de gebruikelijke gang van zaken. In de evaluatie wordt hier ook aandacht aan besteed.

Zou een buurt-WhatsApp niet een beter middel zijn dan het NL-Alert?

Buurt-WhatsApp groepen hebben zeker hun nut bewezen, maar omdat er geen dekkend netwerk is – of in ieder geval niet inzichtelijk voor ons – blijft het een extra mogelijkheid voor inwoners om elkaar te informeren.

Hoe komt het dat ik de bewonersbrief niet heb gekregen?

Er is gekozen voor het verspreidingsgebied gelijk aan het gebied van de pluim (het gebied waarin de stof naar verwachting terecht zou kunnen komen). In de brief is nadrukkelijk aangegeven dat ook inwoners van elders, welkom waren op de bewonersavond. Dit is ook gecommuniceerd via de website en andere mediakanalen van de gemeente.

Waarom heeft de gemeente Alblasserdam niet naast de VRZHZ ook gecommuniceerd?

Bij crisis is de afspraak dat de crisiscommunicatie eenduidig moet zijn en via één kanaal verloopt: via de veiligheidsregio. Anderen sluiten hierbij aan, bijvoorbeeld door het retweeten van berichten. Geconstateerd moet worden dat er een gat heeft gezeten in de communicatie richting inwoners. Soms werd op zaterdag 9 februari het moment van delen van informatie als te lang ervaren, maar dat komt omdat informatie goed geverifieerd moet zijn, alvorens te kunnen delen. Onderwerp van evaluatie zal zijn of we voortaan meer nadrukkelijk vanuit de gemeente gaan communiceren. Vanuit de gemeente zijn de berichten van de VRZHZ (op twitter en website) gedeeld en tweets beantwoord die gericht waren aan de gemeente. Tevens was de gemeente aanwezig op de opvanglocatie en hebben daar inwoners te woord gestaan.

Waarom is er niet via de mededelingenborden van buslijnen gecommuniceerd?

Het gebied waarop dan gecommuniceerd zou worden, zou erg groot zijn. De afweging is gemaakt om het daarom niet te doen. In dat geval zou bijvoorbeeld ook berichtgeving op de Zuid-Hollandse eilanden hebben plaatsgevonden.

Wordt de analyse van de stof in de tank bekend gemaakt?

Over ongeveer 2 weken komt een analyse van de monsters beschikbaar. Deze analyse moet vertaald worden in begrijpelijke taal en geduid worden: wat betekent deze analyse? Klopt de analyse met hoe het op papier staat en op de dag van het incident en in de bestrijding is waargenomen? De analyse en de toelichting hierop wordt bekend gemaakt.

 

Vragen over Den Ouden Tank Transport (OTT)
Wanneer heeft OTT melding gedaan bij de hulpdiensten?

De melding vanuit OTT liep gelijk met de meldingen van omwonenden, rond 7.00 uur in de ochtend.

Is het bedrijf aansprakelijk te stellen voor schade?

Er is niet duidelijk of er sprake is van verwijtbare nalatigheid of schuld. Als u schade heeft, kunt u het best eerst contact opnemen met uw eigen verzekeraar. Deze zal waar nodig in contact treden met de verzekeraar van OTT.

 

Vragen over bewaking en beveiliging
Als het terrein beveiligd zou worden, was dit veel eerder ontdekt. Waarom is dat niet meer zo?

Op dit moment zijn ondernemers op het bedrijventerrein bezig met het moderniseren van de bewakingsdiensten. Wij zullen deze opmerking met hen delen.

 

Vragen over mogelijke risico's
Er staan nog meer tanks op het terrein, wat zit daar nog in qua giftige stoffen? Is het verstandig om deze bedrijven zo dicht tegen de woonwijk aan te laten staan?

Bedrijventerreinen worden opgedeeld in milieu-categorieën, die vast zijn gelegd in het bestemmingsplan en vergunningen. Tegen de woonwijk zitten bedrijven met een lagere milieu-categorie. Het incident is echter aanleiding om hier nog eens goed naar te kijken. Dit maakt deel uit van onderzoek (zie de vraag over onderzoeken onder het kopje 'Vervolg').

Kan een dergelijk incident opnieuw gebeuren?

Er wordt door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) toezicht gehouden op de bedrijfsvoering van OTT. De Omgevingsdienst heeft het bedrijf meerdere keren namens de gemeente bezocht de afgelopen jaren. Nu is er, zolang nog niet duidelijk is wat de oorzaak is van het incident, een vorm van verscherpt toezicht. Bij elke nieuwe aanvraag voor een vergunning bij elk bedrijf wordt gekeken naar de milieucategorie en risico's. Aan de vergunning worden passende gebruiksvoorwaarden verbonden: instructies die ervoor zorgen dat de bedrijfsrisico's tot een minimum beperkt worden.

 

Vragen over het vervolg
Welke onderzoeken worden gedaan en wanneer kunnen we rapporten / uitslagen verwachten?

De analyse van de (samenstelling van de) stof in de betreffende container is naar verwachting eind februari beschikbaar.

De Inspectie Leefomgeving en Transport (IL&T) doet onderzoek naar de opslag, het verwarmen en behandelen van de stof. Dit is een eigenstandige bevoegdheid van dit rijksorgaan. Uitkomst van dit onderzoek kan een strafrechtelijk vervolgonderzoek zijn dat wordt uitgevoerd door politie en justitie. Dit kent een eigen planning die nu nog onbekend is.

Verder doet de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) namens de gemeente onderzoek naar het incident en het vervolg in relatie tot de verleende vergunning. De omgevingsdienst maakt een milieukundig rapport. Op dit moment is nog niet bekend wanneer dit onderzoek gereed zal zijn.

Vanuit de gemeente wordt een feitenrelaas gemaakt over het verloop van het incident en een weergave van de feitelijke communicatie. In het feitenrelaas wordt ingegaan op het incident, de vergunning en de communicatie. Deze rapportage komt naar verwachting eind februari ter beschikking.
Verder werkt de gemeente aan de voorbereiding van de gemeentelijke evaluatie m.b.t. dit incident. De inhoudsopgave van deze evaluatie wordt samen met het eerdergenoemde feitenrelaas aangeboden aan de raad in februari. Op basis van de bespreking in de raad wordt een definitieve planning gemaakt.

Tot slot wordt de crisisbestrijding geëvalueerd zoals gebruikelijk is binnen onze Veiligheidsregio ZHZ.

Komt er een strafrechtelijk onderzoek?

Of er een strafrechtelijk onderzoek komt, is afhankelijk van de uitkomsten en de conclusies die verbonden worden aan het onderzoek door de Inspectie van Leefomgeving en Transport (IL&T) en de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ). Of er sprake is van strafrechtelijke nalatigheid of schuld, is onderdeel van het onderzoek.

Wie is verantwoordelijk voor de coördinatie van de onderzoeken?

De gemeente is bestuurlijk verantwoordelijk voor de coördinatie van onderzoeken van gemeente, veiligheidsregio en omgevingsdienst. De Inspectie Leefomgeving en Transport (IL&T) heeft een zelfstandige bevoegdheid.

Wordt het incident niet gebagatelliseerd?

Dat is zeker niet de bedoeling. Conclusies kunnen echter pas getrokken worden als er zorgvuldig onderzoek gedaan is. Wij kunnen niet vooruitlopen op uitkomsten hiervan.