Regen en droogte

22 augustus 2018. De zomer van 2018 kenmerkt zich door een opvallende droogte.

Lange tijd geen regen en hoge temperaturen hebben geleid tot een grote droogte. Zelfs zo droog dat het record van 1976 gebroken werd. Hoewel het Nederlandse hitterecord niet werd gebroken, kwamen de temperaturen er toch zeer dichtbij. Wat bijna onopgemerkt voorbij ging, mede door alle aandacht voor hitte en droogte, was Earth Overshoot Day. Dit jaar op 1 augustus. De dag dat de mensheid op aarde zóveel heeft geconsumeerd als de aarde ons in één jaar geeft. Daarna leven we op de pof…. Deze dag viel in 1970 nog op 29 december, sindsdien valt deze steeds eerder. We leven op te grote voet. Meer, meer, meer, in plaats van ‘genoeg’.

Hoewel er veel discussie is tussen klimaatwetenschappers zijn de meesten het over één ding eens. De mens is de oorzaak van de records in het klimaat. Zeespiegel, smelting van ijskappen, hitte- en droogterecords. We kunnen het allemaal in modellen proberen te vangen. En het is goed om de (nieuwe) feiten in kennis en een handelingsperspectief om te zetten. Het blijkt steeds weer dat we nog zo weinig weten van natuur, klimaat en schepping. Aan beide kanten van het perspectief dus, teveel en te weinig water. Hitte en koude, regen en droogte.

Het contrast kon niet groter toen ik op vakantie op de bodem van een drooggevallen meer stond en op steenworp afstand werd gewerkt aan het ophogen van de dijken met enkele meters. Meestal ontwijken we de ongemakkelijke waarheid dat ‘wijzelf het probleem zijn’ zoals Kees de Kort het eens uitdrukte. Wie let erop? Er is zeker reden om wat langer stil te staan bij de droogte van deze zomer.

Uit de Bijbel leer ik ook de mens kennen als oorzaak van de droogte. Waar droogte in de Bijbel voorkomt, is het een oordeel vanwege het gedrag van de mens. Regen komt voor als een zegen van God. God als Schepper en Onderhouder van de aarde geeft regen en droogte, zomer en winter, hitte en koude op Zijn tijd. Dat sluit menselijk handelen niet uit maar in. Bouwen en bewaren.

De regen die viel was reden voor dankbaarheid. De droogte is echter ook een wake up call. We stellen ons al langer de vraag of we genoeg voorbereid zijn op teveel water. Minder aandacht is er voor te weinig water. Dat perspectief komt er nu dus bij. Gemeentelijke systemen ondergaan komende tijd een ‘klimaatstresstest’ om te zien waar onze leemten zitten en eventuele maatregelen nodig zijn. Zo kunnen we ons goed voorbereiden op extremere omstandigheden. Tegelijk blijft de vraag voor ieder van ons: Wat draag ik eraan bij?

Peter Verheij, wethouderREgen en droogte